Khi nào cơ quan thuế chuyển chuyển thông tin, tài liệu đến Cơ quan điều tra
Theo Quyết định số 489/QĐ-TCT năm 2022 của Tổng cục Thuế, ban hành kèm theo Quy chế chuyển tin báo vụ việc về thuế, hồ sơ kiến nghị khởi tố đối với hành vi vi phạm pháp luật về thuế có dấu hiệu tội phạm đến Cơ quan Điều tra (Văn bản này hiện vẫn đang có hiệu lực thi hành).
Theo đó, trong quá trình thực hiện công tác quản lý thuế và thông tin thu thập được từ các cơ quan liên quan, Cơ quan thuế phát hiện người nộp thuế có hành vi vi phạm về thuế có dấu hiệu tội phạm nhưng chưa đủ căn cứ để chuyển hồ sơ kiến nghị khởi tố thì Cơ quan thuế chuyển thông tin, tài liệu theo hình thức tin báo đến Cơ quan điều tra đề nghị điều tra, xác minh đối với các hành vi liên quan đến các “tội” được quy định tại Bộ Luật Hình sự.
Để tránh rủi ro, Người nộp thuế cần nhận diện một số hành vi chủ yếu có dấu hiệu vi phạm pháp luật như hàng hóa, dịch vụ bán ra có căn cứ xác định giá bán, giá chuyển nhượng ghi trên hợp đồng thấp hơn giá thị trường đối với một số trường hợp có giá trị giao dịch lớn…, cụ thể:
- Chuyển nhượng vốn, bất động sản, phương tiện giao thông, vận tải…
- Hóa đơn GTGT có dấu hiệu rủi ro như: Doanh nghiệp bên bán đã ngừng, nghỉ kinh doanh trước thời điểm Cơ quan Thuế thông báo và không kê khai đầu ra, doanh nghiệp có quan hệ với các đối tượng liên quan đến các vụ án đang được điều tra, xét xử.
- Các giao dịch đáng ngờ qua ngân hàng từ Cơ quan Thanh tra giám sát Ngân hàng chuyển tới Cơ quan thuế; các giao dịch đáng ngờ do Cơ quan thuế thu thập, phát hiện được trong quá trình quản lý thuế.
- Các thông tin từ các cơ quan thuế Quốc tế, đơn thư khiếu nại, tố cáo, thông tin từ các vụ án liên quan. Các tổ chức, doanh nghiệp có doanh thu lớn nhưng không có trụ sở, kho hàng, bến bãi…cố định (chủ yếu đi thuê, mượn..); không có phương tiện vận tải hoặc không phát sinh chi phí vận chuyển, bốc xếp. Các dấu hiệu vi phạm pháp luật khác (nếu có).
- Doanh nghiệp có dấu hiệu hạch toán, lập chứng từ kế toán, chi phí không đúng thực tế phát sinh của doanh nghiệp, sai lệch về hàng hóa, số lượng.
- Doanh thu kê khai giữa các tháng không đều; Doanh thu kê khai không tương ứng với mô hình hoạt động kinh doanh (có dấu hiệu để ngoài sổ sách kế toán): Bảng kê thu mua không phù hợp với doanh thu tại báo cáo tài chính gửi Cơ quan thuế. Bảng kê thu mua không ghi đầy đủ các thông tin của người bán. Lập hóa đơn không ghi, ghi thiếu, ghi sai các chỉ tiêu bắt buộc trên hóa đơn. Bán hàng không đúng giá niêm yết.
- Sử dụng 2 hệ thống sổ sách kế toán (sử dụng 2 hệ thống sổ khác nhau để cố tình che giấu doanh thu, giảm nghĩa vụ thuế).
- Hộ kinh doanh, cá nhân có phát sinh giao dịch thông qua bán hàng online, kinh doanh trên nền tảng số nhưng không thực hiện kê khai nộp thuế hoặc kê khai nộp thuế không đúng thực tế.
Để tránh rủi ro bị chuyển hồ sơ sang cơ quan công an
Theo Điều 200 Bộ luật Hình sự 2015 được sửa đổi bởi khoản 47 Điều 1 Luật Sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017 quy định tội trốn thuế, người nộp thuế cần tuyệt đối kê khai doanh thu, chi phí trung thực, sử dụng hóa đơn hợp pháp. Nếu phát sinh sai sót, hãy chủ động nộp hồ sơ khai bổ sung, nộp đủ tiền thuế và tiền chậm nộp trước khi cơ quan thuế công bố quyết định thanh tra, kiểm tra. Cụ thể:
– Trước khi cơ quan thuế công bố quyết định thanh tra, kiểm tra
- Toàn bộ doanh thu, chi phí, hàng hóa xuất nhập kho phải được ghi chép trung thực, phản ánh đúng bản chất kinh tế và được phản ánh đồng nhất trên cùng một hệ thống sổ sách duy nhất.
- Không giao dịch, sử dụng hóa đơn của các doanh nghiệp “ma”, không có hàng hóa thực tế.
- Mọi giao dịch kinh tế, đặc biệt là các giao dịch liên kết hoặc thanh toán giá trị lớn (từ 5 triệu đồng trở lên) phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, hợp đồng, biên bản nghiệm thu, phiếu xuất kho, vận đơn….
- Nếu phát hiện khai sai, khai thiếu số thuế phải nộp, người nộp thuế phải kịp thời khai bổ sung hồ sơ khai thuế và nộp đủ tiền thuế, tiền chậm nộp vào ngân sách nhà nước trước thời điểm cơ quan thuế công bố quyết định thanh tra, kiểm tra tại trụ sở.
- Trường hợp Người nộp thuế nhận thấy hệ thống sổ sách cũ đang có sai sót lớn hoặc có các khoản doanh thu/chi phí chưa minh bạch, Người nộp thuế nên chủ động thuê đơn vị dịch vụ tư vấn thuế để rà soát, đánh giá rủi ro và tìm phương án khắc phục, điều chỉnh số liệu phù hợp với thực tế và quy định của pháp luật trước khi cơ quan thuế vào kiểm tra trực tiếp.
– Khi có quyết định thanh tra, kiểm tra
- Cần chuẩn bị hồ sơ, sổ sách kế toán, báo cáo tài chính khớp đúng với tờ khai thuế, cung cấp hồ sơ kịp thời khi cơ quan thuế yêu cầu.
- Trường hợp cơ quan thuế yêu cầu giải trình về các dấu hiệu nghi vấn (như giá chuyển nhượng bất động sản thấp hơn giá thị trường, chênh lệch doanh thu, giá vốn…) cần cử nhân sự có chuyên môn, kinh nghiệm để làm việc trực tiếp với cơ quan thuế. Tránh tình trạng né tránh, bất hợp tác hoặc bỏ trốn.
Việc chủ động khắc phục này giúp Người nộp thuế tránh được các lỗi bị quy kết vào hành vi “trốn thuế” có chủ đích. Đây là yếu tố chính để cơ quan thuế chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra.
VLK Group luôn sẵn sàng hỗ trợ doanh nghiệp tư vấn, rà soát, đánh giá rủi ro và tìm phương án khắc phục, điều chỉnh số liệu phù hợp với thực tế và quy định của pháp luật trước khi cơ quan thuế vào kiểm tra trực tiếp.